Joods zilverwerk

Weer een bijzondere schenking van een bevriend verzamelaar. Rudy Huetink uit de Achterhoek is met zijn collectie Ruurlo in Oorlogstijd 1940 1945 zeer gepassioneerd bezig om -met name- de lokale oorlogsgeschiedenis uit de vergetelheid te houden.

Het lepeltje werd achtergelaten op het onderduikadres nadat de familie Aaron gearresteerd werd. Siegfried Israël Aaron was in de jaren '30 met zijn gezin uit Duitsland gevlucht naar Nederland, waar ze tijdens de oorlog in Zutphen woonden. Opmerkelijk is de gespleten hoef op het lepeltje. Symbool voor kosjer vlees (herkauwende dieren met gespleten hoeven).

Het gezin; Siegfried (1887), Ida (1892) en de jongste zoon Ludwig (1928) werd in december 1942 afgevoerd naar kamp Westerbork. De oudste zoon, Richard Otto (1924), is daar al begin oktober aangekomen en wordt op 19 oktober 1942 op transport gesteld naar Auschwitz, waar hij door de selectie heen komt en in kamp Birkenau terecht komt. Vermoedelijk is hij later in Auschwitz gestorven.

De rest van het gezin gaat op 1 februari 1944 vanuit Westerbork op transport naar Bergen-Belsen. Moeder Ida Aaron-Weijl zou dit kamp niet overleven. Vanuit Bergen-Belsen komen Siegfried en Ludwig op het zogeheten verloren transport terecht. Dit transport met 2500 joden in een goederentrein reed twee weken door het door oorlog geteisterde Duitsland heen, om uiteindelijk bij het plaatsje Tröbitz tot stilstand te komen. Vader Siegfried heeft dit transport niet overleefd.

Toch was Ludwig niet helemaal alleen toen zij bevrijd werden. Hij droeg het verdriet samen met zijn zus Lotte (1921). Zij was kort voordat zij en haar man Ludwig Heijmann naar Westerbork werden afgevoerd getrouwd. Ludwig Heijmann is in Bergen-Belsen gestorven. Het verloren transport kostte aan ongeveer 550 Joden het leven. Het grootste deel daarvan stierf kort na de bevrijding als gevolg van vlektyfus. Ludwig Aaron en Lotte Heijmann woonden beide de rest van hun leven in Amsterdam.

 

De rugzak van Jenny Dornbusch

De rugzak waarmee Jenny Dornbusch terugkeerde. Zij zat achtereenvolgens in de kampen: Westerbork, Theresiënstadt, Auschwitz, Groß-Rosen, Flossenburg en Bergen Belsen. Toen zij de kans kreeg om een kapo te worden, wat haar overlevingskansen enorm zou vergroten, antwoordde zij met “Zou jij je moeder kunnen slaan? “.

Jenny Dornbusch werd 5 november 1921 geboren in Scheveningen. Haar vader overleed in 1926 door een herseninfarct.

Haar moeder Rosa Dornbusch-Landesmann (geb. 1891) werd op 26 februari 1943 bij aankomst in vernietigingskamp Auschwitz vergast. Zij en haar broer Naftali (met echtgenote) waren de enige overlevenden van de familie.

Toen in mei 1948 de stichting van de staat Israël gevierd werd ontmoette ze een Duitse Jood genaamd Benjamin Jacobs, ook hij had de Holocaust overleeft. Ze trouwden en emigreerden naar Amerika, waar ze als verpleegster werkte.

Expositie Renkum september 2019

Een gedeelte van de expositie in Renkum september 2019. Verschillende voorwerpen van Nederlandse gevangenen in de kampen Vught, Amersfoort, Westerbork, Dachau, Buchenwald, Ravensbruck, Stettin, Bergen Belsen en Auschwitz. En elk voorwerp draagt een geschiedenis met zich mee...