Potje uit Tjikoedapateuh, het 15e bataljonkamp

 
Tjikoedapateuh was een groot militair complex ten noorden van Bandoeng. Zoals gebruikelijk bij veel Nederlandse kazernes en wijken gebruikten de Japanners het als gevangenenkamp. Tot januari 1944 was het een krijgsgevangenenkamp. Daarna gebruikten de Japanners het als jongens/mannenkamp. Voor de bezetting was het complex in gebruik voor het 15e bataljon, het 1e depotbataljon en de luchtdoelartillerie. Daarom stond het kamp ook bekend als het 15e bataljonkamp.

Deze glazen pot met handgemaakte deksel en decoraties is gedateerd 8 maart 1942. De datum dat de KNIL militairen officieel krijgsgevangen waren. Daarnaast staat er 28 mei 1942 op het deksel. Vermoedelijk gaat het om een datum die voor de betreffende gevangene belangrijk was, zoals een trouwdag of verjaardag (eventueel van een kind of echtgenote).

Buskaartje Westerbork

Westerbork staat natuurlijk bekend als het Duitse doorvoerkamp voor Joden. Het kamp is echter voor de oorlog al gebouwd door de Nederlandse regering, als opvangkamp voor Joodse vluchtelingen. Op 1 juli 1942 namen de Duitsers het kamp in gebruik als doorgangskamp, vanwaar vele Joden naar vernietigingskampen werden getransporteerd. Tot die tijd stond het kamp nog bekend als "Centraal interneringskamp" of "Centraal opvangkamp". Dit buskaartje Assen centraal/kamp Westerbork stamt dus uit de periode 1939-1942.

Zuchthaus Siegburg

Toen de Amerikanen op 10 april 1945 het Duitse Zuchthaus Siegburg bevrijdden, kwamen ze onmenselijke taferelen tegen. In de gevangenis, die gebouwd was voor een capaciteit van 700 gevangenen, bevonden zich op dat moment 2600 gevangenen, ernstig ondervoed. Door de jaren heen zaten er zo'n 1500 Nederlanders in deze gevangenis. Foto's van de bevrijding tonen uitgemergelde gevangenen. Al sinds eind 1944 heerste er een vlektyfus-epidemie, waardoor bijna de helft van de gevangenen getroffen werd. Deze dodelijke ziekte werd door luizen verspreid, die in de gevangenis vrij spel hadden. Elke vorm van hygiëne was ver te zoeken. Hierdoor kwamen in de laatste weken voor en na de bevrijding nog velen om. 

Onderstaande foto toont een Nederlandse gevangene die terugkeerde. Politiek gevangene uit Siegburg na 4 jaar.

 

Enveloppen Paul Mak, gijzelaarskamp Haaren

Paul Mak (23 april 1894 - 13 maart 1971) was een vooraanstaand Schiedammer. Hij was actief in de lokale politiek voor de ARP, reserve-officier van 1914-1938, directeur van de distilleerderij De Grauwe Hengst en commandant van de lokale afdeling van de BS.
Op 13 juli 1942 worden 27 prominente Schiedammers opgepakt en naar gijzelaarskamp Haaren gestuurd, daaronder ook Paul Mak. De onderstaande envelope is vermoedelijk vlak na zijn vrijlating naar kamp Haaren verstuurd door het personeel van zijn bedrijf. Het opschrift: "retour" en "naar huis".

Enveloppen vanuit kamp Haaren verstuurd naar zijn echtgenote.

Foto Haupt Kriegsgefangenen Lazarett

Generaal majoor N.A.A. van de Roemer verlaat het 'Haupt Kriegsgefangenen Lazarett' tijdens een bezoek aan de Rode Kruisdiensten in Maastricht. Het gebouw op de achtergrond is het Jezuïetenklooster aan de Tongersestraat. In dit hospitaal werden krijgsgevangenen van diverse nationaliteiten die tijdens de strijd in mei 1940 gewond waren geraakt, geopereerd en verzorgd. Sommigen zijn hier alsnog aan hun verwondingen overleden. Een van hen was de Schotse korporaal Robert Frame, die twee dagen voor zijn verjaardag in juni 1941 het leven liet. Hij ligt niet ver van het Jezuïtenklooster begraven, op de algemene begraafplaats aan de Tongerseweg in Maastricht.

 

St. Nicolaas - Kerst Revue

Een prachtige poster voor de sinterklaas-kerstrevue in krijgsgevangenenkamp Stanislau, waar 2000 Nederlandse officieren gevangen zaten. O.K. staat voor opgepikte knapen, een cabaretgezelschap voor en door officieren, om de gevangenen uit de sleur halen, zodat ze hun zorgen eens opzij konden zetten. De show die vele malen werd opgevoerd bevatte onder meer een zigeunerorkest, cabaret, opera, dans, Johny and Jones, intermezzo's, orkest, the longwater pionneers etc. etc.

De poster is gemaakt door Tlt. G. van Amstel, schrijver van het boek "De zak met vlooien". Een absolute aanrader voor iedereen die interesse heeft in de geschiedenis van de wo2.

Een geweldige schenking van dhr. Ziëck, waarvoor dank!!

M.m.v.:

Kapt. de Boer, kapt. v.d. Burg, c.v. de Jong, kapt. Bont, lt. Brantjes, c.s. v. Vianen, lt. Miedema, lt. Brouwer, lt. Hussem, lt. Pantus, lt. Kroon, lt. v.d. Zande, maj. Jhr. Gevaerts, kapt. Bont, lt. Moraal, lt. Rouffaer, lt. Callenbach, c.v. Suyderhout, lt. van Amstel

Treinkaartje naar het krijgsgevangenenkamp

Toen in 1943 de Nederlandse manschappen en onderofficieren werden opgeroepen voor terugvoering in krijgsgevangenschap, moest men zich per trein naar Amersfoort of Assen begeven. Met dergelijke kaartjes begon men aan de onzekere reis. Wie een Ausweis had, kreeg een stempel en mocht weer huiswaarts keren. Zoniet, werd je afgevoerd naar het stalag...

Vermoedelijk had deze sergeant A.P. Vogelpoel een baan die hem vrijstelde van krijgsgevangenschap, gezien er van hem geen krijgsgevangenendossier te vinden is in de archieven.