Portret majoor- veldprediker Ds. W.E.M. Hoekzema

Een prachtige aanwinst, dankzij een bevriend verzamelaar. Een portret van legerpredikant Ds. W.E.M. Hoekzema.

In de zomer van 1944 vrijwillig uitgezonden voor de geestelijke verzorging van de +- 900 Nederlandse krijgsgevangenen in Stalag IV G te Oschatz. Via Amersfoort en Mühlberg kwam hij op 12 juni aan in het hoofdkamp. In feite waren de Nederlanders van dit kamp verdeeld over zo'n 60 á 70 Arbeitskommando's in buitenkampen in heel Sachsen, wat zijn taak zeer bemoeilijkte. Na 2 maanden had hij 37 van deze kommando's en ook ziekenboegen bezocht, negen godsdienstoefeningen en 13 avondwijdingen gehouden. Dominee Hoekzema bleef zijn werk doen tot aan de bevrijding.

 

Brief uit krijgsgevangenschap, Market Garden veteraan Pte. Lovejoy

 Deze brief werd verstuurd aan Private John W. Lovejoy (service number 6459080). Tijdens de Slag om Arnhem werd hij krijgsgevangen genomen en afgevoerd naar de Willem III kazerne in Apeldoorn. Waarschijnlijk is hij eerst naar Stalag XI B Fallingbostel of Stalag XII A Limburg gegaan om uiteindelijk in Stalag IV G te Oschatz terecht te komen. Daar ontving hij deze brief van Miss A. Lovejoy, geschreven op 3 december.

Een citaat uit de brief:

“Well kid, by the time you get this, Xmas will be over, but will be thinking of you.”

Het krijgsgevangenenkamp in Oschatz bestond eigenlijk uit 76 verschillende Arbeitskommando’s waar de gevangenen moesten werken. Een groot hoofdkamp zoals bij andere kampen gewoonlijk was, was er niet echt. Het werk was in de meeste gevallen zwaar lichamelijk werk en het Duitse rantsoen was ontoereikend. Dit probleem werd echter overwonnen door de toestroom van voedselpakketten van het rode kruis.

Over zijn exacte rol en eenheid tijdens de slag om Arnhem heb ik helaas nog geen informatie kunnen vinden.

Brieven Mühlberg en Oschatz

Enige tijd terug kreeg ik van een vrouw deze twee brieven. Zij dacht altijd dat ze uit Westerbork kwamen. Het is echter correspondentie van de krijgsgevangen Sergeant G.F.C. Jurriaans, die in de kampen Stalag IV B Mühlberg en Stalag IV G Oschatz gevangen zat.

De eerste brief is van 18 december 1944, gestuurd vanuit kamp Oschatz naar zijn vrouw Nellie. "Nu schat, hou je goed. Het einde komt en dan zien wij elkaar weer. Ik wou dat het direct nog was, dus vrouwtje kop op!"

De tweede brief is van 1 maart 1945, gestuurd door Nellie naar haar man in kamp Oschatz. Deze brief is echter nooit aangekomen en terug aan de afzender gegaan.

"op de bonnen krijgen wij niets meer. We leven alleen op hetgeen wat ik in kast heb en als dat op is, nou dan kun je gerust zeggen mijn vrouw en kind sterven van de honger."

Over het lot van deze familie in nood, zo aan het einde van de oorlog is mij verder niks bekend. Godfried Jurriaans staat niet aangemerkt als oorlogsslachtoffer, dus hoogstwaarschijnlijk heeft hij zijn krijgsgevangenschap overleefd.