Speld van krijgsgevangene Wim Koterus

De dochter van KGF 103345 W.J. Koterus schonk deze badge en de "Passierschein". Haar vader vocht bij de Grebbeberg in 1940, staakte mee in februari 1941 toen de Joden van Amsterdam werden afgevoerd en werd in 1943 teruggevoerd in krijgsgevangenschap. Via Stalag XI A Altengrabow kwam hij terecht in Stalag XI B Fallingbostel, samen met nog een kleine 700 andere Nederlanders.

Toen het front naderde ontsnapte Koterus met een medegevangene, zodat hij niet naar een ander kamp geëvacueerd zou worden. De Amerikanen gaven hem, in ruil voor zijn verdiensten (maken van kisten voor af te voeren oorlogsbuit) deze speld, een "Mechanic/driver badge". Wanneer hij het liet zien kreeg hij er eten voor, en tijdens zijn terugtocht werkte het ook als bewijs dat hij geen Duitser of Nederlandse vrijwilliger in Duitse krijgsdienst was.

De krijgsgevangenschap is in de familie Koterus een punt van schaamte geweest, met name omdat hij zich in 1943 zelf gemeld had. Er mocht niet over gepraat worden, en ook buiten de familie was geen enkel begrip te vinden.

Deze passierschein was eigenlijk bedoeld voor Duitsers opdat ze zich over zouden geven, maar ook Koterus had er eentje. Of hij er gebruik van gemaakt heeft weet ik niet. Op de achterkant staan de belangrijkste regels van het krijgsgevangenenrecht.

Brief uit Stalag XI B Fallingbostel

Een recente aanwinst waar ik erg blij mee ben:

In het krijgsgevangenenkamp Stalag XI B te Fallingbostel zaten een kleine 700 Nederlanders, en zoals gewoonlijk was voor manschappen en onderofficieren in Duitse krijgsgevangenschap, moesten zij hard werken. Deze groep Nederlanders is binnengekomen via Stalag XI A Altengrabow. Deze brief werd verstuurd door Leo v. d. Brink KGF 106057. Hij werkte in Arbeits Kommando 5011 in Teschendorf.

 

Nederlandse krijgsgevangenen in Fallingbostel

Twee items van Nederlanders die in het krijgsgevangenenkamp Stalag XI B te Fallingbostel zaten. Hier zaten een kleine 700 Nederlanders, en zoals gewoonlijk was voor manschappen en onderofficieren in Duitse krijgsgevangenschap, moesten zij hard werken.

Links op de foto een Nederlandse gevangene (L.J. Coenders) die in Belgisch KGF tenue gestoken is, rechts sergeant Koonstra, met een Belgische veldmuts op, een gerepareerde opgestroopte broek, en burgerschoenen.

Deze ansichtkaart werd verzonden door de Nederlandse krijgsgevangene sergeant Pieter Koonstra. Interessant is dat hij vermeld dat hij bij het arbeitskommando 5001 behoorde. Deze arbeitskommandos waren de groepen waarin men werkte. Waar deze kommando's werkten verschilde. Vaak was het voor de Duitse oorlogsindustrie (tegen de conventie van Geneve). De condities verschilden ook, maar over het algemeen was het niet om vrolijk van te worden. Vaak liep men veel gevaar door bombardementen, of slechte arbeidsomstandigheden. 

Over het Arb. Kdo. 5001 kon ik toevallig wat informatie vinden. Het betrof een houtverwerkingsbedrijf, waar 190 Nederlanders en nog krijgsgevangenen van andere nationaliteiten werkten. In het Krankenrevier te Herzberg lagen in Juli 1944 (een maand nadat deze kaart geschreven is) 26 krijgsgevangenen van dit Arb. Kdo. waaronder tien Nederlanders. Meer dan de helft van de hier gelegen gevangenen kampten met geïnfecteerde voet/beenwonden. Interessant is dat er ook op de foto op het linkerbeen van de Nederlander rechts (vermoedelijk sgt Koonstra) ook een kleine wond zichtbaar is, de opgestroopte gerepareerde broek getuigd er ook van dat het werk voor de benen en voeten van de gevangenen niet bepaald gezond was. Verder werd er die maand een gevangene opgenomen in het ziekenhuis te Herzberg; tijdens een ruzie tussen twee Nederlandse gevangenen was hij met een mes in zijn rug gestoken. U begrijpt, de toestanden waren er niet ultiem...

Verder heb ik nog dit boek, gestuurd naar Fallingbostel. Erg interessant, gezien er over het algemeen gewoon gewerkt moest worden, en weinig tijd was om te lezen. Wellicht ging het om een speciale pinksterdienst, of iemand die in een rustiger Arbeits Kommando zat ingedeeld.

De censuurstempel op de voorkant gedrukt.

Ook hier weer een censuurstempel, den Germaan was hier niet te zuinig mee kan men zien als men het boek doorbladert.