Zuchthaus Siegburg

Toen de Amerikanen op 10 april 1945 het Duitse Zuchthaus Siegburg bevrijdden, kwamen ze onmenselijke taferelen tegen. In de gevangenis, die gebouwd was voor een capaciteit van 700 gevangenen, bevonden zich op dat moment 2600 gevangenen, ernstig ondervoed. Door de jaren heen zaten er zo'n 1500 Nederlanders in deze gevangenis. Foto's van de bevrijding tonen uitgemergelde gevangenen. Al sinds eind 1944 heerste er een vlektyfus-epidemie, waardoor bijna de helft van de gevangenen getroffen werd. Deze dodelijke ziekte werd door luizen verspreid, die in de gevangenis vrij spel hadden. Elke vorm van hygiëne was ver te zoeken. Hierdoor kwamen in de laatste weken voor en na de bevrijding nog velen om. 

Onderstaande foto toont een Nederlandse gevangene die terugkeerde. Politiek gevangene uit Siegburg na 4 jaar.

 

Enveloppen Paul Mak, gijzelaarskamp Haaren

Paul Mak (23 april 1894 - 13 maart 1971) was een vooraanstaand Schiedammer. Hij was actief in de lokale politiek voor de ARP, reserve-officier van 1914-1938, directeur van de distilleerderij De Grauwe Hengst en commandant van de lokale afdeling van de BS.
Op 13 juli 1942 worden 27 prominente Schiedammers opgepakt en naar gijzelaarskamp Haaren gestuurd, daaronder ook Paul Mak. De onderstaande envelope is vermoedelijk vlak na zijn vrijlating naar kamp Haaren verstuurd door het personeel van zijn bedrijf. Het opschrift: "retour" en "naar huis".

Enveloppen vanuit kamp Haaren verstuurd naar zijn echtgenote.

Foto Haupt Kriegsgefangenen Lazarett

Generaal majoor N.A.A. van de Roemer verlaat het 'Haupt Kriegsgefangenen Lazarett' tijdens een bezoek aan de Rode Kruisdiensten in Maastricht. Het gebouw op de achtergrond is het Jezuïetenklooster aan de Tongersestraat. In dit hospitaal werden krijgsgevangenen van diverse nationaliteiten die tijdens de strijd in mei 1940 gewond waren geraakt, geopereerd en verzorgd. Sommigen zijn hier alsnog aan hun verwondingen overleden. Een van hen was de Schotse korporaal Robert Frame, die twee dagen voor zijn verjaardag in juni 1941 het leven liet. Hij ligt niet ver van het Jezuïtenklooster begraven, op de algemene begraafplaats aan de Tongerseweg in Maastricht.

 

St. Nicolaas - Kerst Revue

Een prachtige poster voor de sinterklaas-kerstrevue in krijgsgevangenenkamp Stanislau, waar 2000 Nederlandse officieren gevangen zaten. O.K. staat voor opgepikte knapen, een cabaretgezelschap voor en door officieren, om de gevangenen uit de sleur halen, zodat ze hun zorgen eens opzij konden zetten. De show die vele malen werd opgevoerd bevatte onder meer een zigeunerorkest, cabaret, opera, dans, Johny and Jones, intermezzo's, orkest, the longwater pionneers etc. etc.

De poster is gemaakt door Tlt. G. van Amstel, schrijver van het boek "De zak met vlooien". Een absolute aanrader voor iedereen die interesse heeft in de geschiedenis van de wo2.

Een geweldige schenking van dhr. Ziëck, waarvoor dank!!

M.m.v.:

Kapt. de Boer, kapt. v.d. Burg, c.v. de Jong, kapt. Bont, lt. Brantjes, c.s. v. Vianen, lt. Miedema, lt. Brouwer, lt. Hussem, lt. Pantus, lt. Kroon, lt. v.d. Zande, maj. Jhr. Gevaerts, kapt. Bont, lt. Moraal, lt. Rouffaer, lt. Callenbach, c.v. Suyderhout, lt. van Amstel

Treinkaartje naar het krijgsgevangenenkamp

Toen in 1943 de Nederlandse manschappen en onderofficieren werden opgeroepen voor terugvoering in krijgsgevangenschap, moest men zich per trein naar Amersfoort of Assen begeven. Met dergelijke kaartjes begon men aan de onzekere reis. Wie een Ausweis had, kreeg een stempel en mocht weer huiswaarts keren. Zoniet, werd je afgevoerd naar het stalag...

Vermoedelijk had deze sergeant A.P. Vogelpoel een baan die hem vrijstelde van krijgsgevangenschap, gezien er van hem geen krijgsgevangenendossier te vinden is in de archieven.

 

Schenking foto's majoor J.C.A. Meijer

Van Dhr. Coumou heb ik al eerdere een aantal interessante schenkingen mogen ontvangen, en pas was het weer raak. Ik kreeg een vijftal prachtige foto's en het militair identiteitsbewijs van majoor J.C.A. Meijer, in de meidagen van 1940 commandant van het Ie bataljon van het 38e Regiment Infanterie.

De meest interessante foto is een nog onbekende uit kamp Neubrandenburg. Uit dit kamp zijn veel minder foto's bekend dan uit kamp Stanislau, waar de officieren zaten voordat ze in januari 1944 op transport gingen vanwege het naderende front. Op de foto is majoor Meijer te zien met een Engelse battle dress, met daarop rangemblemen op de kraag en een Nederlandse mouwleeuw. Mij was al bekend dat aan de Colditzers Britse tenuen verstrekt waren, maar dat ook andere officieren die kregen was nieuw, en zeker het feit dat ze zelfs rang- en nationaliteitsemblemen droegen!

Eenmaal terug in Nederland maakte hij deel uit van de commissie verantwoording krijgsgevangen officier der Koninklijke Landmacht. In oktober 1948 kreeg hij eervol ontslag, inmiddels in de rang van kolonel.

Officieren voor de ingang van een barak in Oflag 67 Neubrandenburg. Majoor J.C.A. Meijer linksvoor.

Conservendepot kamp Stanislau

En enkele vooroorlogse kiekjes:

 

Oorlogsdocumentatie van korporaal Leo Stuys, oppasser krijgsgevangen reserve-officieren

Van Dhr. Lafeber mocht ik afgelopen week een prachtige schenking ontvangen. Het gaat om een omvangrijke set documentatie van Korporaal L.C. Stuyts. In de meidagen van 1940 maakte hij als 21-jarige de strijd mee in de zuidelijke Grebbelinie bij Scherpenzeel. Op 12 juli 1943 begint voor Leo zijn krijgsgevangenschap. In de daaropvolgende twee jaren zit hij in maar liefst 6 krijgsgevangenenkampen, waar hij werkt als verzorger/ordonnans bij de krijgsgevangen reserve-officieren. Veel van zijn lotgenoten, de krijgsgevangen manschappen die in andere kampen terecht zijn gekomen hebben het moeilijker. Bijzonder aan de schenking zijn twee schriftjes die als dagboek gebruikt zijn. De eerste vorderingen zijn al gemaakt met het uitwerken hiervan. Verder zitten er enkele handgemaakte menukaartjes bij, vele foto's, ansichtkaarten uit mobilisatietijd, zijn Duitse registratiekaart, ontvangstbonnen van de rode kruispakketten en meer...

Ik wil Dhr. Lafeber hartelijk danken voor deze waardevolle toevoeging aan de collectie!

Leo's registratiekaart met pasfoto

Een handgemaakt menukaartje uit 1943, gemaakt in het kamp Muhlberg. Zijn regimentsgenoot Petrus Berting zou niet lang daarna overlijden aan de gevolgen van roodvonk (bloedvergiftiging).

Een schrift van zijn dagboek met de opschriften "Hoe lang nog??" en "Komt dit schrift nog vol?"