Cornelis de Regt, gevangene in Sachsenhausen en Buchenwald

Brief van een Nederlandse gevangene in concentratiekamp Sachsenhausen; Cornelis de Regt. Hij werd op 4 mei 1942 gearresteerd door de Duitse politie in Osnabrück. Waarschijnlijk was hij dwangarbeider in Duitsland. Als reden voor de arrestatie geeft de uit Groningen afkomstige, Driebergse dakdekker na de oorlog op: belediging/werkweigering. Hij komt terecht in het Arbeitserziehungslager Mühlheim. Deze zogenaamde A.E.L. waren heropvoedingskampen of strafkampen voor werkweigeraars. 

Op 19 september 1942 kwam Cornelis aan in KZ Sachsenhausen en werd tewerkgesteld bij het Arbeitskommando Baubrigade West/SS- Baubrigade I in Duisburg, waar de gevangenen het puin van bombardementen moesten ruimen. Zijn gevangenennummer was 48364. In februari 1943 werd dat Arbeitskommando overgedragen aan KZ Buchenwald en kreeg hij gevangenennummer 8226.

Vanwege de censuur moesten alle gevangenen hun brieven in het Duits schrijven. Velen lieten hun brieven schrijven door Duitse medegevangenen of medegevangenen die de Duitse taal machtig waren. Cornelis deed -vermoedelijk- zelf een dappere poging in een brief aan zijn vrouw en drie kinderen:

Liebe Allemaal, Ich habe dein pakket gekriegt. Der chokolade unt Kuche waren prima in ordnung. Aber when zie wieder schreiben schreiben zie bitte im Duitsche taal. sonst komen deine briefen nicht hier her, unt when zie geld schikken nur Duitsches geld. mhir ghet alles gut. mit dein pakket habe ich mhir gansch zat gegezen. nu alle hartelijk gegr. ooch de Kinder von hun vati Cor.

Brief uit kamp Böhlen

Van een neef van Dhr. Tinus Enserink, die deze brief schreef kreeg ik deze bijzondere brief.

"Ome Tinus zat bij het verzet en zocht o.a. plekken voor allerlei onderduikers, de Duitsers konden hem hierop gelukkig nooit betrappen, maar bij de zoveelste huiszoeking op de Huurne, werd hij beschuldigd van het in het bezit zijn van het Dagblad Trouw.

Dit was niet zo, de Duitsers hadden de krant achteraf, zelf bij zich, zij hebben hem toen afgevoerd en zo is hij in het kamp terecht gekomen."

Via kamp Amersfoort (Häftlingsnummer 5529) werd Tinus op 1 september 1944 met 314 lotgenoten afgevoerd naar het Arbeits Erziehungslager Böhlen, een soort concentratiekamp waar meerdere Hollanders hebben gezeten, o.a. van de bekende Merwede razzia.

Een paar maanden na de bevrijding kwam hij weer thuis, dik van hongeroedeem.