In memoriam

Vorig jaar kwam ik in contact met deze oud-krijgsgevangene en zijn zoon. Ik heb toen nog de eer gehad deze bijzondere man te mogen spreken.

De link naar het blog-artikel van destijds:

http://achterprikkeldraad.blogspot.nl/2016/02/cadet-sergeant-snijdewint.html

Aluminium doosje uit Oflag 67 Neubrandenburg

Doosje van Tltn. J.J. Cramer, gemaakt door een Rus in Oflag 67 Neubrandenburg, het kamp waar in 1944 en 1945 duizenden Nederlandse beroeps en reserve-officieren zaten. Het materiaal is afkomstig van een Amerikaanse bommenwerper die in de omgeving was neergestort. 

Met dank aan Dhr. Ziëck die dit doosje schonk.

Edesche Courant, gestuurd naar Oflag XIII B Neurenberg-Langwasser

Recent mocht ik van Dhr. Ziëck weer een unieke schenking ontvangen voor de collectie: Een exemplaar van de Edesche Courant.

De krant van augustus 1942 (1924 is een drukfout) werd gestuurd naar de officieren die zich sinds enkele maanden in krijgsgevangenschap bevonden. Hij is echter teruggestuurd omdat kranten en tijdschriften niet door de censuur werden toegelaten. Later toen de groep naar kamp Stanislau in Polen, heden Oekraïne, ging konden er wel boeken gezonden worden.

De geadresseerde is de Luitenant Nicolaas van den Brandhof, officier bij de School Reserve Officieren Bereden Artillerie en zoon van generaal-majoor J.L.M. van den Brandhof. Hij trouwde op 4 april 1939 met de dochter van Notaris Fischer, het huwelijk werd door de burgemeester van Ede persoonlijk voltrokken en daarna ingezegend in de Lutherse Kerk.

Luitenant van den Brandhof bevond zich drie jaar in krijgsgevangenschap in achtervolgens de kampen:

-Neurenberg-Langwasser

-Stanislau

-Neubrandenburg

Foto van de registratiekaart van Tlnt J.J. Cramer

Foto van de Personalkarte van Tlnt. J.J. Cramer, die waarnemer was bij het tweede luchtvaartregiment. De foto is waarschijnlijk genomen in krijgsgevangenenkamp Stanislau.

Zaagmes, ontsnapping transport Stanislau - Neubrandenburg

Begin januari 1944 moesten de Nederlandse officieren in het krijgsgevangenenkamp Stalag 371 Stanislau verhuizen, want het front naderde. De groep van ruim 2000 militairen ging op transport naar Duitsland, Oflag 67 Neubrandenburg. Voor de Nederlanders een ideale mogelijkheid om te ontsnappen.

 Tientallen gevangenen deden pogingen om in het kamp achter te blijven om vervolgens als de bewaking vertrokken was te ontsnappen. 119 man sprongen uit de trein. Helaas niet altijd zonder gevolgen:

-Luitenant de Bruin werd beide beden afgereden door een trein, toen hij bewusteloos was gevallen.

-Luitenant Derks werd neergeschoten tijdens een ontsnappingspoging. 

-11 achtergebleven gevangenen werden door de Duitsers gepakt, en uit wraak via concentratiekamp Groß-Rosen naar Mauthausen gestuurd waar ze vermoord werden.

-Bijna alle gevangenen werden weer opgepikt en naar het kamp gebracht.

Sergeant Lunenberg was geen officier, maar hij wilde trouw blijven aan zijn superieuren en ging daarom vrijwillig mee in krijgsgevangenschap. Voor de oorlog was hij wapenmeester, hij had een opleiding gehad bij de Artillerie Inrichtingen van Hembrug, die ons leger voor de oorlog van wapens voorzag en was een vakman van formaat. Tijdens zijn krijgsgevangenschap heeft hij de ontsnappingsorganisatie in het kamp, de zogenaamde Reisvereniging, uitstekende diensten bewezen. Zo vermaakte hij honderden tafelmessen door de dikke achterkant tot fijn geslepen zaagjes te maken. Hiermee kon de zijkant van een wagon open gezaagd worden voor een sprong uit de trein. De brutaliteit van de Nederlanders was groot. Een gehele wagon liep leeg, talloze gaten werden gezaagd waaronder een zo groot als een deur en er werd zelfs een gat gezaagd in een wagon waar een Duitse bewaker zat. Andere gevangenen leidden hem af door hard te zingen en vervolgens werd er gezaagd en konden twee man springen. Onderstaand exemplaar is afkomstig van de sergeant Lunenberg.

Het paspoort dat een leven redde.. Dwangarbeider Gerrit Versteegh

Dhr. Ziëck schonk deze zeer bijzondere documenten, waarvoor ik hem zeer erkentelijk ben!

Het betreft een compleet en uniek verhaal van een Nederlander die als dwangarbeider naar Berlijn werd afgevoerd om daar te werken en in 1945 daar de bevrijding meemaakte.

Overplaatsingsbevel Enschede -> Oranjehotel

Overplaatsingsbevel om de gevangenen Dirk Schepers en Hendrik Pluim naar de Deutsche Untersuchungs- und Strafgefängnis in Den Haag over te plaatsen. Deze Scheveningse gevangenis stond ook wel bekend als het oranjehotel, vanwege de vele verzetsmensen en goede vaderlanders die erin werden opgesloten door de Duitsers.

Al snel ontstond het volgende rijmpje over de gevangenis:
In deze bajes zit geen gajes, maar Hollandsch glorie potverdorie!

Dirk en Hendrik hadden geluisterd naar de Engelse zender. Dit kwam ze duur te staan: hun verblijf in het Oranjehotel zou zes maanden duren.