Treinkaartje naar het krijgsgevangenenkamp

Toen in 1943 de Nederlandse manschappen en onderofficieren werden opgeroepen voor terugvoering in krijgsgevangenschap, moest men zich per trein naar Amersfoort of Assen begeven. Met dergelijke kaartjes begon men aan de onzekere reis. Wie een Ausweis had, kreeg een stempel en mocht weer huiswaarts keren. Zoniet, werd je afgevoerd naar het stalag...

Vermoedelijk had deze sergeant A.P. Vogelpoel een baan die hem vrijstelde van krijgsgevangenschap, gezien er van hem geen krijgsgevangenendossier te vinden is in de archieven.

 

KR. GEF. Stalag XI A herkenningsplaatje

Herkenningsplaatje gedragen door een van de Nederlandse krijgsgevangenen die in 1943 werden teruggevoerd in krijgsgevangenschap. Dit plaatje behoorde toe aan soldaat Jacobus Giesekam, geboren 17-6-1921. Hij kreeg dit plaatje in Stalag XI A Altengrabow. Hij bracht zijn krijgsgevangenschap door op verschillende plaatsen waaronder Stalag IV B Mühlberg a.d. Elbe en al snel kwam hij met +- 100 gevangenen in een buitenkamp van Stalag XVIII A in Graz terecht. De voedselsituatie was hier redelijk goed, wat ruimte creeërde voor vrijetijdsbesteding; spelletjes, zingen, dichten en hij heeft er zelfs gebokst! In 1945 werd er wel veel gebombardeerd, waarbij honderden mensen om het leven kwamen. Het bed van Sld. Giesekam werd  eens getroffen door een bomsplinter en zijn strozak werd opengereten, gelukkig schuilde hij op dat moment elders.

Herkenningsplaatje J.A. Huting

Nederlandse manschappen en onderofficieren moesten zich in 1943 (onderdeel voor onderdeel van mei tot augustus) melden in het Wehrmachtslager in Amersfoort, vanwege terugvoering in krijgsgevangenschap. De Nederlanders kwamen terecht in verschillende kampen.  De meeste manschappen en onderofficieren kwamen eerst in Stammlager XI A Altengrabow, vanwaar ze na een aantal maanden doorgestuurd werden naar Stammlager IV B Mühlberg a.d. Elbe, en in sommige gevallen naar andere kampen. Dit plaatje behoorde aan de korporaal J.A. Huting, van de politietroepen. Vanaf Altengrabow werd hij op 27 mei 1943 op transport gesteld naar kamp Ludwigsburg, Stalag V A. Hier moest hij onder andere puinruimen, glaszetten en dakdekken.

Kriegsgefangenen
Stammlager XI A
105296

Brief uit Stalag XI B Fallingbostel

Een recente aanwinst waar ik erg blij mee ben:

In het krijgsgevangenenkamp Stalag XI B te Fallingbostel zaten een kleine 700 Nederlanders, en zoals gewoonlijk was voor manschappen en onderofficieren in Duitse krijgsgevangenschap, moesten zij hard werken. Deze groep Nederlanders is binnengekomen via Stalag XI A Altengrabow. Deze brief werd verstuurd door Leo v. d. Brink KGF 106057. Hij werkte in Arbeits Kommando 5011 in Teschendorf.

 

Nederlandse krijgsgevangene in Stalag IV B

Nederlandse manschappen en onderofficieren moesten zich in 1943 (onderdeel voor onderdeel van mei tot augustus) melden in het Wehrmachtslager in Amersfoort, vanwege terugvoering in krijgsgevangenschap. De Nederlanders kwamen terecht in verschillende kampen, waaronder ook Stammlager IV B te Mühlberg a.d. Elbe. De meeste manschappen en onderofficieren kwamen eerst in Stammlager XI A Altengrabow terecht, vanwaar ze na een aantal maanden doorgestuurd werden naar Stammlager IV B Mühlberg, en in sommige gevallen naar andere kampen.

Sergeant D.J. Haverman KGF 107590

Sergeant A. Postma

Dit herkenningsplaatje behoorde toe aan dienstplichtig sergeant A. Postma.
KGF 271240 in:
-Stalag IV B te Muhlberg a.d. Elbe
-Oflag 67 Neubrandenburg

ontvangstbonnetje cadet Stanislau

Sergeant Emile van Renesse, KGF 30981 was een cadet aan de KMA. Net als de officieren werden zij in 1942 wederom in krijgsgevangenschap genomen. In Stanislau heeft Van Renesse vrijwillig als corveër in het lazaret geholpen. Dit bonnetje is een ontvangstbonnetje teruggestuurd vanuit Stalag 371 Stanislau als bewijs dat hij het pakket in ontvangst heeft genomen.

Brieven uit Stanislau

Twee brieven uit het kamp te Stanislau, waar de Nederlandse officieren, adelborsten en cadetten gevangen zaten. Dhr F.W. de Ridder was adelborst en stuurde deze brieven naar huis. Hij was 21 toen hij in gevangenschap ging.
In de brieven die verzonden zijn op 11 februari 1943 en 15 april 1943 schrijft hij vooral over de pakketten, met kleding, voedsel en boeken.

Nederlandse krijgsgevangenen in Fallingbostel

Twee items van Nederlanders die in het krijgsgevangenenkamp Stalag XI B te Fallingbostel zaten. Hier zaten een kleine 700 Nederlanders, en zoals gewoonlijk was voor manschappen en onderofficieren in Duitse krijgsgevangenschap, moesten zij hard werken.

Links op de foto een Nederlandse gevangene (L.J. Coenders) die in Belgisch KGF tenue gestoken is, rechts sergeant Koonstra, met een Belgische veldmuts op, een gerepareerde opgestroopte broek, en burgerschoenen.

Deze ansichtkaart werd verzonden door de Nederlandse krijgsgevangene sergeant Pieter Koonstra. Interessant is dat hij vermeld dat hij bij het arbeitskommando 5001 behoorde. Deze arbeitskommandos waren de groepen waarin men werkte. Waar deze kommando's werkten verschilde. Vaak was het voor de Duitse oorlogsindustrie (tegen de conventie van Geneve). De condities verschilden ook, maar over het algemeen was het niet om vrolijk van te worden. Vaak liep men veel gevaar door bombardementen, of slechte arbeidsomstandigheden. 

Over het Arb. Kdo. 5001 kon ik toevallig wat informatie vinden. Het betrof een houtverwerkingsbedrijf, waar 190 Nederlanders en nog krijgsgevangenen van andere nationaliteiten werkten. In het Krankenrevier te Herzberg lagen in Juli 1944 (een maand nadat deze kaart geschreven is) 26 krijgsgevangenen van dit Arb. Kdo. waaronder tien Nederlanders. Meer dan de helft van de hier gelegen gevangenen kampten met geïnfecteerde voet/beenwonden. Interessant is dat er ook op de foto op het linkerbeen van de Nederlander rechts (vermoedelijk sgt Koonstra) ook een kleine wond zichtbaar is, de opgestroopte gerepareerde broek getuigd er ook van dat het werk voor de benen en voeten van de gevangenen niet bepaald gezond was. Verder werd er die maand een gevangene opgenomen in het ziekenhuis te Herzberg; tijdens een ruzie tussen twee Nederlandse gevangenen was hij met een mes in zijn rug gestoken. U begrijpt, de toestanden waren er niet ultiem...

Verder heb ik nog dit boek, gestuurd naar Fallingbostel. Erg interessant, gezien er over het algemeen gewoon gewerkt moest worden, en weinig tijd was om te lezen. Wellicht ging het om een speciale pinksterdienst, of iemand die in een rustiger Arbeits Kommando zat ingedeeld.

De censuurstempel op de voorkant gedrukt.

Ook hier weer een censuurstempel, den Germaan was hier niet te zuinig mee kan men zien als men het boek doorbladert.